Czym jest Altman Z-Score?
Altman Z-Score to model statystyczny opracowany w 1968 roku przez profesora Edwarda Altmana z New York University. Służy do przewidywania ryzyka bankructwa spółki na podstawie wskaźników finansowych z jej sprawozdań. Mimo swojego wieku, model pozostaje jednym z najszerzej stosowanych narzędzi w analizie kredytowej i due diligence.
Wzór Altman Z-Score
Klasyczny model dla spółek produkcyjnych notowanych na giełdzie:
Z = 1,2×X1 + 1,4×X2 + 3,3×X3 + 0,6×X4 + 1,0×X5
Gdzie:
- X1 = Kapitał obrotowy / Aktywa razem
- X2 = Zyski zatrzymane / Aktywa razem
- X3 = EBIT / Aktywa razem
- X4 = Kapitalizacja rynkowa / Zobowiązania razem
- X5 = Przychody ze sprzedaży / Aktywa razem
Model Z' — dla spółek nienotowanych
Dla polskich spółek (niepublicznych) stosuje się zmodyfikowaną wersję Z':
Z' = 0,717×X1 + 0,847×X2 + 3,107×X3 + 0,420×X4' + 0,998×X5
Gdzie X4' = Wartość księgowa kapitału / Zobowiązania razem (zamiast kapitalizacji rynkowej).
Interpretacja wyników
| Z-Score (Z') | Strefa | Interpretacja |
|---|---|---|
| powyżej 2,99 (2,9) | Bezpieczna | Niska prawdopodobieństwo bankructwa |
| 1,81–2,99 (1,23–2,9) | Szara | Wymagana dalsza analiza |
| poniżej 1,81 (1,23) | Ryzyko | Wysokie prawdopodobieństwo bankructwa |
Ograniczenia modelu
Altman Z-Score ma kilka istotnych ograniczeń, które warto znać:
- Opracowany na próbie firm z USA lat 60. — może nie być w pełni reprezentatywny dla polskiego rynku
- Nie uwzględnia czynników jakościowych (jakość zarządu, sytuacja branżowa, reputacja)
- Oparty na danych historycznych — nie przewiduje nagłych zdarzeń (pandemia, regulacje)
- Mniej dokładny dla firm usługowych i finansowych
Zastosowanie w praktyce
Altman Z-Score jest stosowany przez:
- Banki — przy ocenie zdolności kredytowej
- Dostawców — przy ustalaniu limitów kredytu kupieckiego
- Inwestorów — przy analizie spółek portfelowych
- Audytorów — przy ocenie kontynuacji działalności (going concern)
PulseFirm oblicza Z-Score dla wszystkich spółek, dla których dostępne są dane finansowe z e-Sprawozdań MF.